Uzman Dil ve Konuşma Terapisti
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar İçin Online Dil ve Konuşma Terapisi
-
Dil, Konuşma ve İletişim Değerlendirmesi
-
Ebeveyn Danışmanlığı
-
Online Dil Ve Konuşma Terapisi
İki Dilli Dil Gelişimi
Bir çocuk evde Türkçe, okulda İngilizce kullanabilir; bir dili aile üyeleriyle, diğerini arkadaşlarıyla konuşabilir. Bazı dönemlerde bir dil diğerinden daha baskın olabilir ve bu denge zaman içinde değişebilir.
İki dilli bir çocuğun dil gelişimini anlayabilmek için bu dil deneyiminin bütünü değerlendirilmelidir. Çocuğun hangi dillere ne zaman ve ne ölçüde maruz kaldığı, dilleri kimlerle ve hangi ortamlarda kullandığı, her iki dilde neleri anlayabildiği ve ifade edebildiği birlikte ele alınır.
Bu yaklaşım, iki dilliliğe bağlı dil özellikleri ile değerlendirilmesi gereken dil ve konuşma güçlüklerinin birbirinden ayrılmasına yardımcı olur.
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklarda Dil Değerlendirmesi
İki dilli bir çocuğun dil gelişimini değerlendirirken yalnızca tek bir dildeki performansa bakmak yeterli olmayabilir.
Çocuk Türkçeyi evde, İngilizceyi okulda kullanabilir. Bir dilde günlük yaşamla ilgili daha geniş bir kelime dağarcığına sahipken, diğer dilde okul ve akademik konularla ilgili daha fazla kelime kullanabilir. Dillerden biri zaman içinde daha baskın hale gelebilir veya çocuğun yaşamındaki değişikliklerle birlikte bu denge yeniden değişebilir.
Bu nedenle değerlendirme sırasında yalnızca çocuğun ‘hangi dili daha iyi konuştuğuna’ değil, iki dilin çocuğun hayatındaki yerine bakılır.
Değerlendirmede; Türkçe ve İngilizceyle ne zaman tanıştığı, her iki dile ne kadar ve hangi koşullarda maruz kaldığı, dilleri kimlerle ve hangi ortamlarda kullandığı, hangi dili hangi iletişim amaçlarıyla kullandığı, her iki dildeki kelime bilgisi, dili anlama ve ifade etme becerileri, cümle yapısı ve dilbilgisi, anlatı ve sosyal iletişim becerileri, konuşma sesleri ve konuşmanın anlaşılabilirliği birlikte değerlendirilir.
İki Dilli Çocuklarda Dil Gelişimi ve Konuşma Becerileri
İki dil kullanmak, çocuğun dil deneyimini ve her bir dile ne kadar maruz kaldığını etkiler. Bu nedenle iki dilli çocuklarda bazı dil becerileri bir dilde daha belirgin, diğerinde daha sınırlı olabilir. Ancak dil gelişimindeki belirgin güçlüklerin yalnızca iki dillilikle açıklanması doğru değildir.
Örneğin; konuşmanın belirgin şekilde gecikmesi, kelime dağarcığının sınırlı olması, yaşına uygun cümleler kurmakta zorlanması, dili anlamada güçlük yaşaması, kendini sözel olarak ifade etmekte zorlanması, konuşmasının anlaşılmasının güç olması, belirli konuşma seslerini üretmekte zorlanması, olayları anlatmakta veya sohbeti sürdürmekte zorlanması gibi durumlarda dil ve iletişim değerlendirmesi gerekebilir.
Bu değerlendirmede çocuğun her iki dildeki becerileri, dil geçmişi ve günlük iletişim deneyimleri birlikte ele alınır.
akademik çalışma
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar Üzerine Yüksek Lisans Tez Çalışmam
‘İngiltere’de Yaşayan Türkçe ve İngilizce Konuşucusu Sıralı İkidilli Çocukların Dil Gelişim Performanslarının Özgül Dil Bozukluğu Riski Açısından İncelenmesi’ başlıklı yüksek lisans tez çalışmam kapsamında, Londra'da yaşayan ve Türkçeyi İngilizceden önce edinmiş 72–93 aylık 20 Türkçe-İngilizce sıralı iki dilli çocuğun dil gelişim performanslarını inceledim.
Araştırmada çocukların Türkçe ve İngilizce dil performansları değerlendirilerek iki dilli çocukların dil becerilerinin özgül dil bozukluğu riski açısından nasıl yorumlanabileceği ele alındı.
Araştırmaya katılan 20 çocuğun 19'u (%95), en az bir dilde ortalama veya üzerinde performans gösterirken, 17'sinin (%85) Türkçe dil performansı İngilizce performansından daha yüksek bulundu.
Bu bulgular, iki dilli çocukların dil becerileri değerlendirilirken tek bir dildeki performansın tek başına yeterli olmayabileceğini göstermektedir.
Özellikle çocuğun bir dilde daha düşük performans göstermesi değerlendirilirken, o dile ne kadar süredir ve hangi koşullarda maruz kaldığı dikkate alınmalıdır.
İki Dilli Çocuklarda Ne Zaman Dil Değerlendirmesi Gerekir?
-
Konuşmanın yaşıtlarına göre gecikmiş olması
-
Kelime dağarcığının sınırlı olması
-
Yaşına uygun cümleler kurmakta zorlanması
-
Söylenenleri anlamakta güçlük yaşaması
-
Kendini sözel olarak ifade etmekte zorlanması
-
Olayları veya yaşantıları anlatmakta güçlük çekmesi
-
Konuşmasının anlaşılmasının zor olması
-
Belirli konuşma seslerini üretmekte zorlanması
-
Sorulara uygun yanıt vermekte zorlanması
-
Sohbet başlatma veya sürdürmede güçlük yaşaması
-
Öğretmenlerin dil veya iletişim gelişimiyle ilgili endişeleri olması
-
Türkçe ve İngilizceden birinde belirgin güçlük gözlenmesi
-
Ailenin çocuğun dil gelişiminin yaşına uygun olup olmadığından emin olamaması
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklarda Dil ve İletişim Değerlendirme Süreci
1. Ön görüşme:
2. Türkçe ve İngilizce Dil Geçmişinin Değerlendirilmesi:
Başvuru nedeni, gelişim öyküsü ve aile gözlemleri ele alınır.
İki dilin ne zaman kullanılmaya başlandığı, kimlerle ve hangi ortamlarda kullanıldığı ve dile maruz kalma özellikleri değerlendirilir.
3. Dil ve İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi:
Dili anlama, ifade edici dil, kelime bilgisi, cümle yapısı ve dilbilgisi, anlatı, sosyal iletişim, konuşma sesleri ve konuşmanın anlaşılabilirliği değerlendirilir.
4. Bulguların Birlikte Yorumlanması:
Türkçe ve İngilizce bulguları, çocuğun dil geçmişi ve günlük iletişim deneyimleri birlikte ele alınır.
5. Aileye Geri Bildirim:
Çocuğun güçlü yönleri, desteklenmesi gereken alanları ve günlük yaşamda uygulanabilecek öneriler paylaşılır; gerektiğinde yazılı rapor hazırlanır.
6. Terapi ve Destek Planının Oluşturulması:
Terapi gereksinimi varsa hedefler belirlenir. Terapi gerekmiyorsa aileye çocuğun dil ve iletişim gelişimini desteklemeye yönelik öneriler sunulur.
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar İçin Sunulan Hizmetler
1
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar İçin Ebeveyn Danışmanlığı
Çocuğun evde ve okulda kullandığı diller, Türkçenin desteklenmesi, yaşına uygun dil gelişimi, iki dilliliğin dil gelişimine etkileri, değerlendirme gereksinimi ve günlük yaşamda dil gelişiminin desteklenmesi konusunda ebeveynlere danışmanlık sunulur.
2
Türkçe-İngilizce İki Dilli Dil ve İletişim Değerlendirmesi
Çocuğun dil geçmişi, Türkçe ve İngilizceyi kullanım özellikleri ve mevcut iletişim becerileri değerlendirilir. Gerektiğinde değerlendirme bulgularını içeren yazılı rapor hazırlanabilir.
3
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar İçin Online Dil ve Konuşma Terapisi
Değerlendirme sonucunda terapiye ihtiyaç olduğu ve online çalışmanın çocuk için uygun olduğu belirlendiğinde, terapi süreci online olarak planlanabilir. Aile, terapi sürecinin önemli bir parçası olarak çalışmaya dahil edilir.
Online hizmetler, farklı ülkelerde yaşayan Türkçe-İngilizce iki dilli çocuklar için de planlanabilir.
Türkçe-İngilizce İki Dilli Çocuklar Hakkında Sık Sorulan Sorular
4 / Evde Türkçe konuşmaya devam etmeli miyiz?
Ailelerin çocuklarıyla kendilerini en rahat ifade ettikleri dili kullanmaları önemlidir. Ailenin dil kullanımı, çocuğun günlük yaşamı ve iletişim ihtiyaçları değerlendirilerek kişiselleştirilmiş öneriler sunulabilir.
1 / Çocuğum iki dilli olduğu için mi geç konuşuyor?
İki dilli çocukların dil gelişimi, iki farklı dildeki deneyimlerinden etkilenir. Ancak belirgin bir dil gecikmesinin yalnızca iki dillilikle açıklanması doğru değildir. Çocuğun dil gelişimi, her iki dildeki becerileri ve gelişim öyküsü birlikte değerlendirilmelidir.
2 / Çocuğum İngilizceyi Türkçeden daha iyi konuşuyor. Bu normal mi?
İki dilli çocuklarda dillerden birinin diğerine göre daha baskın olması mümkündür. Bu durum çocuğun hangi dile ne kadar ve hangi koşullarda maruz kaldığıyla yakından ilişkilidir.
3 / Çocuğum bazı kelimeleri Türkçe, bazılarını İngilizce söylüyor. Bu bir sorun mu?
İki dilli çocuklar konuşma sırasında iki dilden de yararlanabilir. Kelime seçimi; konuşulan kişi, ortam, konu ve çocuğun her iki dildeki deneyimi gibi faktörlerden etkilenebilir.
5 / Online terapi her çocuk için uygun mudur?
Online terapi bazı çocuklar için etkili bir çalışma biçimi olabilir. Çocuğun yaşı, iletişim becerileri, dikkat ve katılım düzeyi, terapi hedefleri ve aile desteği değerlendirilerek online çalışmanın uygunluğu belirlenir. Gerektiğinde farklı bir değerlendirme veya yüz yüze hizmet seçeneği önerilebilir.